8.SINIF FEN KONU ANLATIMI etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
8.SINIF FEN KONU ANLATIMI etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Pazartesi

Depremden sonra yapılması gerekenler

               - Hareket etmeden önce düşebilecek nesneler olabileceğini göz önüne alarak biraz daha bekleyelim ve bu doğrultuda temkinli olarak bulunduğumuz yerden çıkalım. Ailemizden ayrılmışsak onlarla daha önceden belirlemiş olduğumuz yerde buluşmak için buluşma noktasına ulaşmaya çalışalım.
- Eğer evde isek evden çıkarken gaz vanaları ile elektrik sigortalarını kapatarak yangın tehlikesine karşı önlem alalım. Su sızma ihtimaline karşı su vanalarını kapatalım.
- Yangına yol açabilecek kibrit, çakmak vb. şeyler kullanılmamalıdır. Yerde cam ve benzeri eşyaların kırıkları olabileceğinden dikkat edilmelidir.
- Evden dışarı çıkarken deprem çantası yanımızda bulundurul malıdır.
- Çok acil bir durum olmadıkça telefon kullanılmamalıdır. Yani hatlar meşgul edilmemelidir.
- Yetkililer duyuru yapıyorlarsa onları dinleyelim. Ancak bir duyuru yapılmıyorsa, sarsıntının bittiğinden tamamen emin olduktan sonra, en kısa sürede açık bir alana gidelim ve hasarlı binalardan uzak duralım.
- Olması muhtemel artçı depremlere karşı hazırlıklı olalım.

Deprem anında yapılması gerekenler

               - Panik yapmayalım ve sakin olmaya çalışalım. Güvenli bir yer bularak depremin bitmesini bekleyelim.
- Zarar verebilecek eşyalardan uzak duralım.
- Kapalı bir mekânda iken çıkışa yakınsak en kısa sürede binayı terk edelim. Eğer çıkışa çabuk ulaşamayacak konumdaysak içeride kalalım ve duvarlara yaklaşmayalım. Sokakta ya da park gibi yerlerde isek bu pozisyonu alırken etrafımızda direk, ağaç vb. gibi bir nesne olmamasına özen gösterelim.
- Sarsıntı bittiğinde en kısa sürede binayı terk edelim, asansörü kesinlikle kullanmayalım.
- Eğer dışarıdaysak binalar, köprüler, geçitler, tüneller ve yüksek gerilim hatlarından uzakta açık bir alana gidelim. Aracımızda mümkün olduğunca az kullanarak trafikten sakınalım.
- Merdiven veya apartman boşluklarından uzak duralım.


____-
Gözlem yapma etkinliklerinin oluşturulması kolaydır. Yeni etkinlikler geliştirmek için bir yol çeşitli duyulan kullanma üzerinde yoğunlaşmaktır.
Görüntü: Bu en yaygın etkinlik tipidir. Öğrenciler bir nesneyi gözlemler ve onun hakkında yazabilecekleri her şeyi yazarlar. Onlardan, ne kadar'ı (nicelik) ya da ne kadar süre'yi (zaman) gözlemlemelerini ve oluşan değişiklikleri betimlemelerini isteyin.
Ses. Öğrencilerin dinlemelerini ve sonra duyduklarım betimlemelerini sağlayın. Kuşların ötüşlerinin kayıtları bunun için en iyi örneklerdir. Müzik te kullanılabilir. Kentteki seslerin, kırdaki seslerin ve akan su seslerinin ses kayıtlarını yapmaya çalışın.
Koku. Şişeleri alışılmış kokularla doldurun. Bunların içinde en yaygın olanlar gül suyu, kahve, portakal, sedir ağacı kabuklan, nane suyu. Sonra da diğer şişeleri bilinmeye materyallerle doldurun. Öğrenciler bilinmeyenleri koklar ve bunları alışık oldukları kokularla karşılaştırırlar.
Tat. Şeker (tatlı), tuz (tuzlu), kinin (acı), ve limon suyu (ekşi) çözeltileri yapın. Dilin hangi bölümünün bu dört temel tattan hangisine duyarlı olduğunu bulmaları için, bu çözeltilerin her biriyle ıslatılmış pamuk parçalarını tadarak, öğrencilerden, dil haritalarını oluşturmalarını
isteyin.
Dokunma. Öğrencilerin gözlerini bağlayın ve farklı biçimlerde pürüzlü, düz, yumuşak ve sen materyallere dokunmalarını sağlayın. Hissettiklerini betimlesinler.


Deprem öncesinde yapılması gerekenler

               - İlk yardım hakkında bilgi edinilmelidir. - Yapılar fay kuşakları üzerine kurulmamalıdır.
- Yapıların, deprem kuşağına yakınlığı dikkate alınarak ona göre inşa edilmesi gerekir. Yapı malzemeleri standartlara uygun olmalıdır.
- Deprem konusunda halk bilgilendirilmelidir. İş yerleri ve okullarda deprem tatbikatı yapılmalıdır
- Depremde görev alacak ilk yardım ve kurtarma ekipleri önceden belirlenmeli ve sürekli eğitilmelidir
- Depreme dayanıklı ve bu konuda gerekli inceleme yapılmış olan evlerde oturulmalıdır.
- Deprem olmadan önce olması muhtemel bir deprem sırasında ailece uygulanacak bir plan yapılarak ortak bir buluşma yeri belirlenmelidir.
- Evimizdeki eşyalar bizi depremin etkilerinden korunacak şekilde yerleştirilmelidir (Devrilme ihtimaline karşı kitap rafları ve dolapları duvara iyice sabitlenmelidir.
Gece yatarken oda kapıları açık bırakılmalıdır. Ev eşyaları çıkışları engellemeyecek şekilde yerleştirilmelidir.).
- İçine acil kişisel ihtiyaçlarımızı koyacağımız bir çanta kolayca ulaşabileceğimiz bir yerde bulundurulmalıdır. Bu çantada su, enerji veren yiyecekler, yedek pilleri ile bir radyo ve fener, ilk yardım malzemeleri, kişisel reçete ve ilaçlar, düdük, kâğıt, kalem, bir miktar para, içinde önemli telefon numaralarının ve acil bir durumda iletişime geçilecek kişilerin bilgilerinin bulunduğu dosya bulunmalıdır. Bu malzemeler, depremden sonra yardım gelene kadar bize destek olacaktır.

Batı Anadolu deprem kuşağı

               Ege Bölgesi’nde doğu - batı uzanımlı horst – graben sistemi ile Göller yöresine kadar uzanan alan bu kuşak içinde yer almaktadır. Balıkesir, Manisa, İzmir, Aydın, Denizli, Muğla, Isparta, Uşak ve Kütahya bu kuşakta bulunan illerdir.


____
 İNSAN FARKLILIKLARININ KALIPLARI:PARMAK İZLERİ
Materyaller
Istampa, yumuşak uçlu kurşun kalemler,beyaz karalama kağıdı, selobant Hedefler
Parmak izlerini kaydetmek için kendilerine malzeme verilen öğrenciler şunları yapabilecektir:
a Yeterli ve kesin bir şekilde verileri toplama ve kaydetme.
b Kayıt için dizin kullanarak mantıksal bir şekilde gözlem verilerini düzenleme.
e Toplanan verileri karşılaştırma ve farklılıkları ayırt etme.
d Gizemli izleri tanımlamak için kendine özgü özelliklerin gözlemlerini kullanabilme, e Hem yazılı hem de sözlü olarak karşılaşüncı ifadelerde bulunma.
Yöntem
a Buluş: Her öğrencinin kalem ucunun tozunu karalama kağıdının üzerine koymasını ve bu siyahlığa bütün parmaklarını iyice bastırıp parmaklarını bu siyahlıkta yavaşça yuvarlamalarını sağlayın. Daha sonra bu parmak izi bir veri kağıdına kaydedilir(el çizimi). Aynı süreç bir ıstampa kullanılarak da yapılabilir. Sonuçlar veya veriler sınıftaki her kişinin parmak izi kümeleridir. Bilimde örüntülerin gözlemi önemli bir veridir. Çok az şey insan elindeki çizgiler kadar farklılık gösterir. Sınıf dışında bile benzerliklere ve farklılıklara birçok şekilde dikkat edilebilir.
İki parmak izi birbirinin aynı olmadığından parmak izleri insanların kimliklerini belirlerlemek için kullanılır. Bununla beraber parmak izleri sadece üç tip çeşitliliğe sahiptir: tam ya da yan kapalı halka, sarmal ve kavisli. Parmak izlen selobant kullanılarak kaldırılır ve veri kağıdına yerleştirilir. Parmak izini bulaştırmamak için, hem kaldırma hem de seiobantla yapıştırma süreci sırasında, çok dikkatli olmak gerekir. Birkaç tecrübede bulunmak iyi olacaktır.
c Öğrencilerin mümkünse bir büyüteç kullanarak parmak izlerini incelemelerini sağlayın. Uç tip parmak izinin büyütülmüş resimlerim öğrencilere gösterin. Böylece öğrenciler kendi parmak izkrni belirleme amaçlarıyla kıyaslayabilirler. Tipi belirlemek için dikkatli bir şekilde gözie n yapılmalıdır. Öğrenciler aynı kalıba sahip diğerleriyle birlikte çalışmalıdır. Amaç. parmak izi tipi aynı olsa da ince detaylara bakarak farklılıkları belirleyebilmektir. Her iki elden alman parmak izleri de incelenmeli ve karşılaştırılmalıdır. Bireysel farklılıklar için tipleri karşılaştırın.
d Öğretmen, bir öğrencinin kendi parmak izlerini kaydetmesi için önceden gizlice bir düzenleme yapacaktır. Bu öğrencinin parmak izleri, bir gizem kümesi olur.
e Bütün öğrenciler, aynı parmaklardan alınmış izlerden oluşan bir sınıf grafiği oluştururlar. Eğer öğrenciler parmak izlerini, her parmak izi tipini farklı bir sütunda gösteren bir histogam şeklinde düzenlerlerse verilerin kullanımını daha da kolaylaştırmış olurlar.
f En fazla ortak olan tiplerin gözlemleri düzenlemek için ne derecede yararlı bir yol olduğunu göstermek için verileri grafıkleştirin.

g Başka bir alternatif, her öğrencinin ortak bir çizelgeye veya sınıf panosuna bir parmak izi yerleştirmesini sağlamak ve kaç öğrencinin kimliğinin belirlendiğini görmektir.

Doğu Anadolu deprem kuşağı

               Güneyde Hatay’dan başlayarak Doğu Anadolu’da Varto’ya kadar uzanan bu kuşak, Doğu Afrika ve Kızıldeniz’den ülkemize uzanan bir kırık sisteminin devamıdır. Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş bu kuşakta bulunan illerdir.


____
SUYUN HALLERİ: BUZ KÜPLERİNİN ERİMESİ Materyaller
Saydam plastikten kaplar, cam kavanozlar, polistern, polistren kaplar, kum, tuz, testere talaşı, alüminyum folyo, pamuk, gazete kağıdı, çeşitli sıvılar ve ısı yalıtkanlığı özelliği olduğu düşünülen diğer malzemeler.
Hedefler
Kendine buz kalıpları ve çeşitli diğer malzemeler verilen öğrenci, şunları yapabilecektir: a Çeşitli malzemelerin ısı yalıtkanlığı niteliklerini test etmek için farklı deneyler tasarlama, b Verileri, zamana dayanan bir formda toplama; bu verileri düzenleme ve en azından bir
grafikte işaretleme, c Farklı malzemeleri niteliksel ve niceliksel olarak karşılaştırma, d Sorunlarla ilişkili değişkenleri göz önünde bulundurma ve bu değişkenlere değinme, e Uygulama için fikirleri devreye sokma.
Yöntem
Öğretmeniniz size çeşitli sıvılar, kaplar ve sarma malzemeleri verecektir.
a Bir buz kalıbının kütlesini bulunuz. Onu, yayvan bir kap içinde, masanın üstüne koyup ne
kadar sürede eridiğini ölçünüz. Buz kalıbı erirken gözlemlerinizi kaydediniz, b Tüm sınıfın verilerini birleştirerek, buzun kütlesi ile erime süresi arasındaki ilişkiyi
gösteren bir grafik çiziniz, c Bir buz kalıbının kütlesini bulunuz ve onu bir bardak suya atarak yine a ve b işlemlerini
yapınız.
d Bir buz kalıbını bir bardak alkole atarak aynı işlemleri tekrarlay ınız, e Buz kalıbını çeşitli materyallere sararak, sarılı buzun ne kadar sürede eridiğini deneyiniz, f Bir buz eritme yarışması düzenleyiniz. Kim buzunu en uzun süre erimeden tutar? Kim buzunu en kısa sürede eritir?
Eklemeler
Değişme, sizin için çalışmaya devam edebileceğiniz kavramsal temalardan en kolayı olmalıdır, çünkü değişme hep çevremizde olmaktadır.

- Mevsimleri inceleyin. Günün uzunluğu ve güneşin açısına, ortalama sıcaklığa, bitkilerin çiçek açması ve yapraklarını dökmesine, hayvanların ve kuşların göçmeye başlamasına ilişkin kayıtlar tutun. Daha sonra mevsimleri açıklayacak bir yeryüzü-güneş MODELİ yapın.

Kuzey Anadolu deprem kuşağı

               Kuzeyde Saros Körfezi’nden başlayarak Doğu Anadolu’da Varto’ya kadar devam eder. Bu kuşak içerisinde, İstanbul, Yalova, Kocaeli, Sakarya, Bolu, Kastamonu, Amasya, Tokat, Erzurum ve Erzincan illeri bulunmaktadır. Ülkemizde en yıkıcı depremler bu kuşakta görülmektedir.


_____
Yapı ve İşlev Bir nesne ya da organizmanın biçim ve amacı.
Yazman İşbirlikli öğrenmede bir rol. Grup etkinliğinin tamamlanması için gereksinim duyulan yazma görevlerinden sorumlu kişi.
Yuva Grubu İşbirlikli öğrenmenin parçalı yönteminde merkez olarak hizmet eden grup. Uzmanların öğrendiklerini birbirlerine öğretmek için ayrıldıkları ve döndükleri grup.
Zaman Perspektifi Zaman boyutunda nesnelerin görünümü.
Zihin Olimpiyadı Bireylerin ve takımların, matematik ve fen problemlerini çözmek için birbiriyle yarıştırıldığı oyun türü bir yarışma.

Zihinde Yapılanma Kuramı Bkz: Konstrüktivizim.

Türkiye deprem risk haritası

Türkiye depremrisk haritasıTürkiye deprem risk haritası



_____
Sistem Birbirleriyle etkileşimde bulunan bir grup nesne ya da organizma.
Somut Gözlemlenebilen dünyayla doğrudan ilişkili.
Sosyal Alan Kişi yaşamının, kişisel ve duyuşsal ilişkilerle en çok ilgilenen yönü.
Soyut/Soyutlamak Fiziksel nesne ve olaylarla yakından ilişkili olmayan. Olguların ötesine geçen bir fikir.
Süreç Yaklaşımı Bilimsel yöntemin daha küçük bir dizi basamak olarak öğretilebileceği fikrine dayanan bir öğretim modeli.
Şema  Bir kişinin düşünce ve eylemlerini yönlendiren dünya görüşü.
Tematik Ağ Fikirlerin ve bölümlerinin görüntülü temsili.
Temel Süreçler Daha somut olan ve nesneler üzerinde eylemi gerektiren bilim
süreçleri.
Tercihli Düşünmek Karar vermek için değerler, sevilen ve sevilmeyen şeyler, tutkular ve duygular kullanmak.
Tümevarım Özelden genele akıl yürütmek.

Tsunami nedir? Tsunami nasıl oluşur?

                 Deprem; volkan patlaması ya da toprak kayması gibi yer hareketleri, deniz tabanında alçalmaya ya da yükselmeye neden olur. Bu süreçte deniz kıyılarına kadar ulaşan ve bazen kıyılarda çok büyük zararlara neden olan dev dalgalar oluşur. Bu dalgalara tsunami denir. Tsunami dalgaları, saatte 950 km’ye kadar varabilen çok yüksek süratlerde ilerler. Genellikle okyanuslarda görülür. Kıyıya yaklaştıkça dalgaların sürati düşer ama yüksekliği artar. Bu dev dalgalar kıyıya eriştiğinde büyük su baskınlarına sebep olur. Japoncada liman dalgası anlamına gelen “tsunami” sözcüğü, dünya dillerine 15 Haziran 1896’da Japonya’da yaşanan ve dinî bayram için toplanan topluluğun üzerine 23 m yüksekliğinde çöken dev dalgaların 30000 insanın hayatına mal olduğu felaketten sonra girmiştir.













______
Sezgisel Anlamak Bir fikri, altında yatan matematiksel ya da diğer kanıtlama biçimlerini anlamadan kavrayabilme yeteneği.
Simülasyon (Benzetim) İnsanların, bir konunun keşfedilmesini kolaylaştıran roller üslendiği bir çeşit oyun. Zaman çerçevesi göz ardı edilir, kritik değişken belirgin hale gelsin diye karmaşıklık azaltılır, bilgiler basitleştirilir ve kötü kararların sonuçları gerçek dünyadaki zararlı sonuçlara sahip değildir.

Pazar

Çöküntü depremleri

                Oluşum nedenleri yer altındaki boşlukların veya mağara tavanlarının çökmesiyle olan depremlere çöküntü depremleri denir. Çöküntü depremleri yerel olduğundan etki alanları dar, enerjileri azdır. Bu özellikleri nedeniyle verdikleri zarar da yerel ve sınırlı bir bölgede olur.













_____
Uzlaşma Yoluyla Karar Stratejisi Açık olarak ifade edilmiş bir grup seçenek arasından seçim yapmayı, kararlan en çok istenenden en az istenilenen doğru sıralamayı, ve istenen sonucun oluşması için, büyük bir olasılıkla bir şeyden vazgeçmeyi gerektiren karar verme yolu.
Uzman Grup Üyeleri, her yuva grubundan gelen bir kişiden oluşan, işbirlikli öğrenmenin parçalı yönteminde kullanılan bir grup.
Yanlış Kavram Doğru olmayan bir fikir.
Yansız Deney Etkilerinin biribirine karışmaması, bir etkinin diğerini bozmaması için değişkenlerin kontrol edildiği deney.

Volkanik depremlerin özellikleri

               Oluşum nedenleri volkanik olaylar olan depremlere volkanik depremler denir. Yerin derinliklerinde erimiş olan magmanın yeryüzüne çıkışı esnasında meydana gelen fiziksel ve kimyasal olaylar nedeniyle oluşan gazların yapmış oldukları patlamalarla bu tür depremlerin oluştuğu bilinmektedir. Günümüzde Türkiye’de aktif konumda olan yanardağ olmadığından bu tip depremler ülkemizde görülmemektedir. Ancak volkanik faaliyetlerini sürdüren dağların olduğu İtalya ve Japonya’da meydana gelen depremlerin bir kısmı bu grup depremlerdir. Bu tür depremler volkanik bir patlama sırasında volkanın çevresinde sarsıntılarla oluştuğundan etki alanları sınırlı olan deprem türünü oluşturur. Tektonik depremlerin oluşturduğu hasara göre daha az zarara neden olan depremlerdir.















_____
Piaget, Jean Genetik epistomoloji denen yeni bir psikoloji alanı yaratan, İşviçre'li bir biyolog , filozof ve psikolog.
Portfolyo Bir öğrencini bildiklerini ve yapabildiklerini en iyi örnekleyen öğrenci çalışmalarını (testler, kompozisyonlar, çizimler, laboratuvar raporları, örnek koleksiyonları, v.b.) içeren bir koleksiyon. Ya da, zamanla olan değişmeleri belgeleyen ve okul yılının başından sonuna kadar öğrencinin tüm çalışmaları.
Problem Çözmek Şaşırtıcı bir durum için çözüm bulmak.
Sarmal Öğretim Programı Her seferinde daha karmaşık bir düzeyde olmak üzere aynı konuya bir çok kez dönülen bir öğretim modeli.

Tektonik depremlerin özellikleri, Tektonik depremler nasıl oluşur?

                 Eğer depremin oluşum nedeni, herhangi bir levha hareketi ise bu depremlere tektonik depremler denir. Yeryüzünde meydana gelen depremlerin %90’ı bu gruba girer. Türkiye’de oluşan depremlerin de büyük çoğunluğu tektonik deprem özelliği gösterir.













______
İzleyici İşbirlikli öğrenmede bir rol. Hem grubu çalıştırma hem de zamanı göz önünde bulundurma sorumluluğu olan kişi.
Karar Vermeye Yönelik Düşünmek Karar vermek ya da sonuca varmak için, beklentilerin ışığında seçenekleri tartma süreci.
Karmaşık Problem Çözme Çeşitli kaynaklardan gelen bilgileri uygulama ve iyi tanımlanmamış ya da büyük çaptaki açık uçlu görevlere, özellikle de çeşitli bilgi alanlarıyla ilişkisi bulunan ve çoklu çözümleri olan görevlere, çözüm bulmada yeni yaklaşımları kullanma yeteneği.
Katılma (Öğrenme Evreleri) Öğrenme evrelerinde, öğrencilerin ilgisinin oluşturulduğu ve onların ön bilgilerinin belirlendiği basamak.
Kavram Ağı Merkezi bir kavramla ilgili çeşitli kavramlar arasındaki ilişkilerin grafik olarak gösterilmesi.
Kavram Geliştirme Tanıma hem uyan hem de uymayan örnekler sağlayan
deneyimler yoluyla bir tanımının sınırlarını saptıyarak derece derece bilgi yaratma.

Depremim büyülüğü ve şiddetinin karşılaştırılması


Formal Operasyonel Düşünce Soyut fikirleri kullanma yeteneğini gerektiren ileri
düşünme düzeyi.
Grup Üyesi İşbirlikli öğrenmede bir rol. Görevin başarıyla tamamlanmasına katkıda bulunan ve düzenleyici gibi ek bir role sahip olabilen ya da olamayan kişi.
Heterojen Gruplar Çeşitli yetenek, beceri bilişsel gelişme düzeylerine sahip öğrencilerden oluşan grup.
Hipotetik Tümdengelim Tümdengelim mantığını uygulayarak bir hipotezi test etme yöntemi. Farazi bir soyut modelden, genelden özele akıl yürüterek bir sonuç çıkarma.
Hipotezlerin formüle ve test edilmesi Bir grup gözlem için açıklama oluşturmak, bu açıklamaya dayalı kestirimler yapmak ve kestirimlerin doğru olup olmadığını test etmek.
İleri Süreçler Daha soyut olan ve fikirler hakkında düşünmeyi gerektiren bilimsel süreçler.
İletişimci İşbirlikli öğrenmede bir rol. İşbirlikli grupta öğretmenle konuşmasına izin verilen ve sözlü grup raporlarını sunan kişi.
İnsana Benzetmek (Anthropomorphize) Hayvanlara ya da doğaya insan özelliklerini ve güdülerini vermek.
İşbirlikli Öğrenme Öğrencilerin gruplar halinde çalıştığı bir öğrenme yöntemi. Gruplarda her öğrenciye oynamsı için bir rol verilir ve hem işbirliği hem de akademik çalışmaya grup ve/veya bireysel not verilir.






Cumartesi

Depremin büyüklüğü

               Depremin büyüklüğü; yer sarsıntısının sismograf adı verilen aletlerle ölçülmesiyle belirlenen değeri olup depremin merkezinde açığa çıkan enerji miktarına bağlıdır. Depremlerin şiddeti ve büyüklüğü birbiriyle ilgili olan ve günlük hayatta birbirine karıştırılan iki kavramdır. Birbirine karıştırılan bu iki kavram gerçekte depremlerin birbiri ile bağlantılı ama aynı olmayan iki farklı özelliğidir.        Buna göre büyüklük, depremin kaynağında açığa çıkan enerji ile ilişkili bir değerdir ve ölçüm cihazları ile ölçülürken depremlerin şiddeti, deprem bölgesindeki hasara göre belirlenen bir değerdir.


____
Öğrenci Ekipleri Turnuvaları Öğrenci gruplarının not ve ödül için birbirleriyle yarıştığı işbirlikli öğrenme biçimi.
Öğrenilmiş bilgiler Bir kişinin yeni bir öğrenme deneyimine getirdiği daha önceki deneyim ve eğitimle kazanılmış ve biriktirilmiş bilgiler ve kavramlar.
Parçalı Yöntem Bireylerin uzman grupları oluşturmak için yuva grubundan

ayrıldıkları bir işbirlikli öğrenme yöntemi. Uzman gruplarda kişiler büyük bir bilgi kümesini öğrenir, yuva gruplarına döner ve bunu diğer grup üyelerine öğretirler. Bir parçalı bilmece (yap boz) gibidir çünkü her grup üyesi grup görevini tamamlamak için gereksinim duyulan bilginin bir parçasına sahiptir.

Depremin şiddeti

              Bir depremin şiddeti; depremin binalar ve insanlar üzerinde meydana getirdiği hasarın derecesidir. Bu etki, depremin merkezinden uzaklaştıkça değişebilir. Bir depremin, farklı yerlerde farklı şiddet değerleri olabilir. Depremin büyüklüğü arttıkça açığa çıkan dalgalar daha uzağa yayılarak etkiledikleri alan büyüyeceğinden depremin şiddeti de artar. şiddet değeri, I ve XII aralığındaki Romen rakamları ile ifade edilir. Bu rakamların hiçbir matematiksel temeli yoktur, bütünü ile gözlem bilgilerine dayanır. Depremin şiddeti, depremin büyüklüğüne, odak noktasının derinliğine, zemin yapısına ve yapıların dayanıklılığına bağlı olarak değişir.


_____
Nitel Gözlem ve ilişkilerin ayrıntılı betimlemelerini içeren, dünyayı matematiksel olmayan bir biçimde anlama ve betimleme yolu.
Operasyonel Tanımlama Bir termometreyi buzlu suya sokmak ya da bir kollu terazinin iki tarafına ağırlık ekleme gibi, bir işleme dayandırılan bir tanım yaratma.

Ortaokul - 6.-8. Sınıflara sahip ve zamanın büyük parçalara bölündüğü, eğitim programının bütünleştirildiği ve çalışma konularının, öğrencilerin özel fiziksel, bilişsel, sosyal ve duygusal gereksinimlerini göz önüne aldığı bir okul.

DEPREM : Sismograf, sismoloji, sismolog kavramları ve deprem nasıl olur?

                 Depremleri kaydeden, şiddetini ve uzaklığını gösteren alete sismograf (depremyazar) denir. Çeşitli ölçü aletleri ve belirli yöntemlerle depremlerle ilgili elde edilen kayıtlardan incelemeler yaparak bu olayın nasıl oluştuğunu, olay sırasında meydana gelen deprem dalgalarının yeryüzünde nasıl yayıldığını inceleyen bilim dalına sismoloji, bu konu üzerinde çalışan bilim insanlarına ise sismolog denir.
Depremlere yönelik olarak sismografların yapmış olduğu incelemeler; depremlerin genellikle yer kabuğunu oluşturan levhaların birbirine sür tündükleri, birbirlerini sıkıştırdıkları ya da birbirlerinin altına girdikleri levha sınırlarındaki dar kuşaklar üze rinde daha yoğun olarak oluştuğunu göstermektedir. Depremlerin büyük çoğunluğu levhaların birbirini zorlamalarıyla oluşmaktadır.

Birbirini iten ya da diğer levhanın altına giren levhalar arasında levha hareketine zıt yönde bir sürtünme kuvveti oluşur. Bu levhaların hareket edebilmesi için sürtünme kuvvetinin aşılması gerekir. Sürtün me kuvveti aşıldığında levhalarda çok kısa bir zaman içinde ve şok niteliğinde bir hareket gerçekleşir. Oluşan bu levha hareketi esnasında çok uzak noktalara kadar yayılabilen sarsıntı (deprem) dalgaları meydana gelir.
Sarsıntılar !eklinde yeryüzünde hissedilen bu dalgalar depremin oluştuğu noktadan her yöne yayılır. Richter (rihter) ölçeği ile derecelendirilen herhangi bir depremin sahip olduğu enerji değeri, meydana geldiği noktadan uzaklaşıldıkça giderek azalır. Dolayısı ile depremin dış merkezinden uzaklaştıkça depremin şiddeti azalır. Bu sırada yeryüzünde bazen kilometrelerce uzanan kırıkların oluşumu gözlenir. Bir deprem olayı sırasında oluşan bu arazi kırıklarına fay denir. Faylar hareket yönlerine göre “doğrultu atımlı fay”
veya “eğim atımlı fay” olarak adlandırılır.
Dünya üzerinde belki de en yıkıcı doğa olaylarından biri olan depremler tanımlanırken birtakım terim ya da kavramlara ihtiyaç duyulur. Herhangi bir deprem oluştuğunda, bu depremin tarif edilmesi ve anlaşılabilmesi için deprem parametreleri olarak tanımlanan bazı kavramlardan söz edilmektedir. Dilerseniz hep beraber sismologların depremleri tanımlarken kullandıkları “artçı deprem, öncü deprem, şiddet, büyüklük, fay kırılması, fay hattı ve deprem bölgesi” gibi kavram veya terimleri beraberce inceleyelim:
Bazen büyük depremlerden önce küçük yer sarsıntıları meydana ge lir. Genel olarak ana depremden önce meydana geldiğinden bu ufak sarsıntılara öncü deprem adı verilmiştir. Öncü depremler öncesinde yer aldıkları ana depreme kıyasla genellikle kısa süreli ve düşük şiddetli olan sarsıntılardır.

Yer Kabuğunun Şeklini Değiştiren Etmenler

               Doğrudan yer kabuğunun içinde oluşan iç etkenler:
- Yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketi,
- Depremler,
- Yanardağlar (volkanlar) olarak sıralanabilir.

İç etkenlerden farklı olarak yer kabuğunun dışında çeşitli etkiler sonucu oluşarak yeryüzünün değişiminde rol oynayan dış etkenlerin en önemlileri ise;

- Havanın etkisi
- Suyun etkisi,
- Canlıların etkisi şeklinde sıralanır.



____
Konstrfiktivizim/Zihinde Yapılanma/Bilginin Yapılandırılması Bilginin mutlak şekilde mevcut olmadığını fakat deneyimler ve sosyal etkileşimlerle kültürler ve insanlar tarafından yapılandırıldığını öneren bir psikolojik kuram.
Mantıksal İşlemciler (Logical Operators) Önermeleri birbirine bağlayan ve ilişkileri tanımlayan 4 ve, veya, eğer/ o zaman, değildir' sözcükleri.
Materyal Yöneticisi İşbirlikli öğrenmede bir rol. Bir etkinlik için materyal temin etmekten ve grup sona erdikten sonra temizlikten ve materyalin geri verilmesinden sorumlu kişi.
Mekan Perspektifi Üç boyutlu dünyada nesnelerin görünümü.
Mekan/Zaman İlişkileri Zaman ve mekanda nesneler ve olayların birbiriyle olan ilişkileri.
Merkez Sınıfta, bireysel ve grup etkinlikleri için belirlenmiş ve etkinliği tamamlamak için gerekli tüm materyal ve açıklamaları içeren alan.

Nicel Dünyayı matematiksel olarak anlama ve betimleme yolu.

Çarşamba

Levha hareketleri

                 Levha hareketleri sürekli olarak devam eden bir süreçtir. Bu hareketlilik sonucunda levha sınırlarında; kısa zaman dilimlerinde ani ve şiddetli, uzun zaman dilimlerinde ise yavaş ve sürekli şekil değişiklikleri meydana gelir. Bu değişiklikler levhaların türlerine ve hareket biçimlerine göre yeni okyanusların, kıtaların, sıradağların ve volkanların oluşmasına neden olur. Sıcak ve akışkan olan magma üzerinde hareket eden bu levhaların birbiriyle etkileşimleri bakımından levha hareketlerini;
a) Uzaklaşma – Ayrılma,
b) Yaklaşma – Çarpışma,
c) Yanal yer değiştirme - Sıyırma olmak üzere üç farklı ana başlık altında toplayabiliriz.

a. Uzaklaşan - Ayrılan Levhalar

Ateş kürede meydana gelen konveksiyon hareketinden dolayı yan yana olan iki levha birbirinden uzaklaşabilir. Bu durumda neler olduğunu aşağıdaki şekiller üzerinde görelim.
Uzaklaşan levhalar arasında bir çukur oluşur, oluşan bu çukurdan yukarı doğru ateş küre deki magma yükselir ve yüzeye çıkan magma burada soğur. Soğuyan magma ayrılan levhaların kenarlarında katılaşarak yeni bir okyanus tabanı oluşturur. Okyanuslarda oluşan bu tabanlara okyanus sırtları denir. Levhalar birbirinden uzaklaştıkça sırt ortadan büyümeye devam eder. Okyanus tabanında iki levhanın birbirinden uzaklaşmakta olduğu sınırda, magmanın çoğu levha kenarlarında katılaşıp kalırken bir kısmı da çatlaklardan yüzeye ulaşarak yayılma sırtları olarak adlandırılan volkanik sıradağları meydana getirir.

Okyanus tabanının okyanus sırtından en uzak kısımları en yaşlı kısmıdır. Bilinen en yaşlı okyanus tabanı 190 milyon yıl yaşındadır. Sürekli olarak biçim değiştiren okyanus tabanı yüzünden zaman zaman okyanuslar yok olsa da bunların yerine yenileri oluşur. Milyonlarca yıldır devam eden bu levha hareketleri, okyanusların şeklinin değişmesine ya da yeni okyanusların oluşmasına neden olacaktır.

Örneğin, Doğu Afrika’daki levhalar arasındaki uzaklaşma ile henüz bir deniz oluşmamış olsa da oradaki levha hareketleri, bir deniz oluşacağı yönündedir. Ayrıca Atlas  Okyanusu’nun da yine bu tür bir levha hareketi ile oluşmuş olabileceği söylenmektedir.

b. Yaklaşan - Çarpışan Levhalar

Dünya’nın merkezinde meydana gelen konveksiyon hareketinden dolayı yan yana olan iki levha birbirinden uzaklaşabildiği gibi levhalar birbirine de yaklaşabilirler. Birbirine doğru yaklaşan levhalar bir süre sonra birbiriyle çarpışır. İki levhanın çarpışmasıyla yeryüzü şekli, yaklaşan levhaların türüne göre değişir. Levhaların birbirine yaklaşması ve çarpması üç değişik şekilde olabilir:

İki Kıtasal Levhanın Yaklaşması
İki kıtasal levhanın yaklaşması levhaların çarpışması ile sonuçlanır. Bu levhaların yoğunlukları az olduğundan genellikle levhalar birbirinin altına dalmaz. Bunlar yaklaşarak çarpıştıklarında levha kenarlarındaki yer kabuğu, çok büyük kıvrımlar oluşacak biçimde yukarı doğru itilir. Milyonlarca yıl içinde gerçekleşen bu olay sonucunda kıvrımlı sıradağlar oluşur. Ancak hareket çok güçlüyse dağ oluşumu gerçekleşmez ve yer kabuğu eğilerek yatık bir hâl alabilir ya da kırılabilir.
Levhalar çarpıştıklarında arada sıkışan bölümler kıvrımlar oluşturarak sıradağlar ya da platolar oluşur. Himalaya Dağları’nın ve Tibet Yaylası’nın oluşumu iki kıtasal levhanın yakınlaşmasına örnektir.
Okyanussal Levha ile Okyanussal Levha Yaklaşması
İki okyanussal levha birbirine yaklaşırsa levhalar dan biri diğerinin altına doğru kayar, bu durum “dalma - batma” olarak adlandırılır. İki okyanussal levhanın karşılaşmasında yoğunluğu büyük olan levha, yoğunluğu küçük olan levhanın altına kayar. Bu hareket nedeniyle derin hendekler oluşur. Alta dalan levha derinlere indiğinden ateş küreyle teması sonucu erimeye başlar ve magmaya karışır. Magma da okyanus tabanının zayıf noktalarından yeryüzüne doğru çıkmaya başlar. Yüzeye çıkan magma okyanus tabanında yanardağlar ve yukarıda söz edilen volkan dizilerini oluşturur.
Eğer bu olay devam ederse, yanardağ okyanus yüzeyine kadar ulaşıp ada oluşumuna varan sonuçlara neden olabilir. Her yıl milyonlarca turistin ziyaret ettiği Filipin’lerdeki volkanik özellik gösteren pek çok adanın oluşum sürecinin bu şekilde olduğu yapılan çalışmalar sonunda anlaşılmıştır.
Okyanussal Levha ile Kıtasal Levha Yaklaşması
Okyanussal ve kıtasal levhalar birbirine yaklaşırsa yine levhalardan bi ri diğerinin altına kayar. Yoğunluğu büyük olan levha yoğunluğu küçük olan levhanın altına kayacağından okyanussal levha kıtasal levhanın altına kayar. Bu hareket nedeniyle yüzeyde bir hendek oluşur. Bu olayın meydana geldiği alan dalma-batma bölgesi olarak adlandırılır.
c. Yanal yer değiştirme - Sıyırma
Diğer taraftan iki levha bazen birbirini ters yönde ya da aynı yönde sıyırarak yer değiştirme hareketi de yapabilir. İki levha bu esnada birbirine sürtünür. Levhalar arasındaki bu sürtünme çok fazla olduğu için harekete belli bir süre direnç gösterirler. Bu bölgede artan gerilim, oluşan depremlerle çözülür. Kaliforniya’daki Sun Andreas (San Endıras) fay hattı ve Kuzey Anadolu fay hattında bu tip levha hareketleri gözlenir.

Sponsorlu Bağlantılar 2
banner